De eiwittransitie lijkt momenteel dé voedingshype te zijn. Overal duiken producten op met eiwitclaims, die suggereren dat we allemaal meer eiwitten zouden moeten eten. Maar is dat wel nodig? Voor veel Belgen is de goede hoeveelheid eiwitinname helemaal geen probleem. Bovendien gaat de eiwittransitie over meer dan alleen het verhogen van de eiwitconsumptie. Het gaat eigenlijk over een noodzakelijke voedseltransitie: een verschuiving naar duurzamer produceren en consumeren, waarbij plantaardige producten een grotere rol krijgen. En in deze transitie spelen volkoren granen een cruciale rol.

Grenzen bereikt

Onze voedselproductie heeft inmiddels de grenzen van wat de aarde kan dragen bereikt, zo blijkt onder andere uit de rapporten van EAT Lancet Commission. De eerste waarschuwingen over overbelasting van natuurlijke hulpbronnen dateren al van enkele eeuwen geleden. We moeten ons afvragen wat we als samenleving echt nodig hebben om zowel gezondheid als duurzaamheid te bevorderen.

Meer plantaardig

Onze eiwitinname moet verschuiven van dierlijk naar plantaardig. Op dit moment leveren graanproducten zoals brood al bijna een kwart van onze dagelijkse eiwitinname, en deze zijn plantaardig. Echter, het is belangrijk om alert te blijven op de aminozuursamenstelling van plantaardige eiwitbronnen. Bij een verschuiving naar meer plantaardig, kan een lysine-tekort op termijn een risico vormen. Lysine komt vooral voor in vlees, zuivel, peulvruchten en bepaalde noten, en juist weinig in granen. We moeten daarom slimme combinaties maken voor een compleet aminozuurprofiel. Dat lijkt ingewikkeld, maar gaat bijna vanzelf in een gezonde maaltijd: volkorenbrood met 100% pindakaas of hummus bijvoorbeeld. 

Vezelprobleem

Daarbij is de aandacht voor vezels eigenlijk belangrijker dan die voor eiwitten. Volgens de Voedselconsumptiepeiling (2022-2023) hebben we in België niet zozeer een eiwitprobleem, maar een vezelprobleem. Het verhogen van de vezelinname is een essentiële stap in het bevorderen van onze gezondheid en al jaren een uitdaging. Het eten van meer volkoren granen kan hierbij een belangrijke rol spelen.

Vezelhype in opkomst

Fibremaxxing: de hype is overgewaaid vanuit Amerika en is op sociale mediaplatformen zoals TikTok razend populair. Fibremaxxing betekent grofweg dat je je vezelinname verhoogt. En dat is een positieve ontwikkeling, mits we daarin ook niet doorslaan. Té veel van iets is nooit goed.

Het is algemeen bekend dat vezels essentieel zijn voor onze gezondheid. Dr. Luc Colemont, managing director van vzw Stop Darmkanker benadrukt: “Ze zorgen voor een verzadigd gevoel, een vlottere stoelgang en verminderen het risico op hart- en vaatziekten, type 2 diabetes en dikkedarmkanker. De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid vezels is minimaal 25 gram; een haalbaar doel als we de juiste producten kiezen, zoals volkoren granen, noten en zaden, groenten, fruit en peulvruchten.” 

Lut Van Lierde, diëtiste-voedingsdeskundige en schrijfster, voegt daaraan toe: “Voldoende vezels eten blijkt in de praktijk niet altijd zo eenvoudig te zijn. Hoewel, kort samengevat: kies voor volkoren en plantaardig.”

En juist dat maakt een hype zoals fibremaxxing relevant. Het brengt niet alleen vezels onder de aandacht, maar draagt ook (al dan niet bewust) bij aan een breder begrip van de voedseltransitie.

Het is dus tijd om de boodschap te versterken: de voedseltransitie is niet alleen een kwestie van eiwit, maar vooral van vezels. En hoe je het went of keert, volkoren granen zijn onderdeel van de oplossing.

Bronnen:
Willett, W., Rockström, J., Loken, B., Springmann, M., Lang, T., Vermeulen, S., ... & Murray, C. J. (2019). Food in the Anthropocene: the EAT–Lancet Commission on healthy diets from sustainable food systems. The lancet, 393(10170), 447-492.

Rockström, J., Thilsted, S. H., Willett, W. C., Gordon, L. J., Herrero, M., Hicks, C. C., ... & DeClerck, F. (2025). The EAT–Lancet Commission on healthy, sustainable, and just food systems. The Lancet, 406(10512), 1625-1700.

Sciensano. Voedselconsumptiepeiling 2022-2023, juni 2025, Brussel, België.